Američki investicioni fond Noble Capital pokrenuo je sudski postupak protiv Ruske Federacije, tražeći više od 225 milijardi dolara na ime neisplaćenog duga i obračunatih kamata koji potiču još iz vremena Ruskog Carstva.
Prema navodima iz tužbe, dug se odnosi na obveznice koje je carska vlada izdala krajem 1916. godine, a koje su boljševici nakon revolucije 1917. odbacili, zajedno s ostalim finansijskim obavezama prethodnog režima.
Zahtjev za zapljenu zamrznute ruske imovine
Advokati Noble Capitala zatražili su od američkih vlasti da se zamrznuta ruska državna imovina u Sjedinjenim Američkim Državama iskoristi kao nadoknada za obveznice koje, kako tvrde, nikada nisu isplaćene.
Fond smatra da takav potez ne bi bio u suprotnosti s međunarodnim pravom, pozivajući se na principe državnog nasljeđivanja i kontinuiteta obaveza.
Dug iz 1916. i obračunate kamate
Noble Capital navodi da posjeduje suverene obveznice u nominalnoj vrijednosti od oko 25 miliona dolara, koje je u decembru 1916. godine emitovala vlada Ruskog Carstva putem međunarodnog bankarskog konzorcija.
Obveznice su imale kamatnu stopu od 5,5 posto i rok dospijeća 1921. godine, a tužba uključuje i zahtjev za isplatu kamata koje su se, prema tvrdnjama fonda, obračunavale više od jednog stoljeća.
Koga fond tuži i kakav je stav Rusije
Kao tužene strane navedeni su Ministarstvo finansija Rusije, Centralna banka Rusije i Nacionalni fond blagostanja. Ruske vlasti se zasad nisu javno oglasile povodom ovog sudskog postupka.
Američka advokatska kancelarija koja zastupa Rusiju saopštila je da se radi o slučaju koji otvara ozbiljna pravna pitanja o važenju i izvršivosti dugova koji su formalno odbačeni prije više od 100 godina.
Male šanse za uspjeh, ali velike političke posljedice
Pravni stručnjaci smatraju da su šanse da američki fond dobije spor relativno male. Ipak, upozoravaju da bi ovaj slučaj mogao poslužiti kao presedan ili povod za razmatranje alternativnih pravnih modela za korištenje zamrznute ruske državne imovine.
Već duže vrijeme pojedine zapadne vlade zagovaraju ideju da se zamrznuta ruska sredstva iskoriste za finansiranje obnove Ukrajine, što ovom sporu daje i širi politički i geopolitički kontekst.
