Najveća planeta Sunčevog sistema, Jupiter, ispostavila se kao nešto manja i spljoštenija nego što su naučnici ranije verovali. Novo istraživanje objavljeno u časopisu Nature Astronomy zasniva se na preciznim radiopodacima koje je prikupila NASA-ina sonda Juno. Iako se fizička veličina planete nije promenila, metode merenja su postale toliko napredne da će naučni udžbenici morati da se ažuriraju.
Dosadašnji standardi o gabaritima gasnog giganta oslanjali su se na podatke misija Voyager 1 i 2, kao i Pioneer 10 i 11, koji su prikupljeni pre oko 50 godina na osnovu svega šest merenja. Sonda Juno, koja istražuje Jupiter od 2016. godine, omogućila je naučnicima da preciziraju dimenzije planete sa marginom greške od svega 400 metara.
Nova precizna merenja radijusa
Istraživački tim sa Instituta Veizman, pod vođstvom Johaja Kaspija, koristio je metodu praćenja radio-signala koji se krive prolazeći kroz Jupiterovu atmosferu. Ovo je omogućilo naučnicima da uračunaju uticaj ekstremno jakih vetrova koji deformišu gasoviti omotač planete.
Prema novim proračunima, dimenzije Jupitera su sledeće:
- Polarni radijus: iznosi 66.842 kilometra, što je za 12 kilometara manje u odnosu na prethodne podatke.
- Ekvatorijalni radijus: sada iznosi 71.488 kilometara, što je korekcija naniže za 4 kilometra.
Zašto je ovih nekoliko kilometara važno?
Stručnjak za gasne gigante Eli Galanti ističe da ove naizgled male promene imaju kritičan značaj za nauku. Precizniji radijus omogućava da se modeli unutrašnje strukture Jupitera mnogo bolje usklade sa podacima o njegovoj gravitaciji i atmosferskim pokazateljima.
Ovo otkriće je od globalnog značaja za astronomiju u Srbiji i svetu jer je Jupiter verovatno bio prva planeta formirana u našem sistemu. Razumevanje njegovih tačnih parametara pomaže naučnicima da:
- Interpretiraju podatke o gasnim gigantima u drugim zvezdanim sistemima.
- Bolje razumeju evoluciju planeta sličnih Zemlji.
- Preciznije analiziraju sastav atmosfere (Jupiter sadrži 1,5 puta više kiseonika nego Sunce).
Ovi podaci pružaju potpuno novi uvid u unutrašnje procese i evoluciju celog Sunčevog sistema, postavljajući nove standarde za buduće svemirske misije.
