Nova naučna saznanja o Južnom okeanu
Međunarodni tim naučnika identifikovao je novu povratnu spregu klime na Zapadnom Antarktiku koja bi mogla značajno uticati na sposobnost Južnog okeana da apsorbuje ugljen-dioksid. Prema studiji objavljenoj u prestižnom časopisu Nature Geoscience, povlačenje antarktičkog ledenog pokrivača, ubrzano globalnim zagrevanjem, menja protok i hemijski sastav gvožđa koje dospeva u okean, što direktno pogađa prirodni regulatorni sistem globalne klime.
Istraživači, predvođeni Torbenom Struveom sa Univerziteta u Oldenburgu, dokazali su da tokom toplih perioda, intenzivno topljenje leda na Zapadnom Antarktiku podstiče izvoz sedimenata bogatih gvožđem putem ledenih bregova ka pacifičkom sektoru Južnog okeana. Iako je doprinos sedimenata obilan, većina njih stiže u obliku koji je hemijski erodiran.
Problem sa hemijskim sastavom gvožđa
Doskoro se pretpostavljalo da će veći unos gvožđa stimulisati razvoj fitoplanktona i povećati apsorpciju ugljen-dioksida. Međutim, tim je otkrio iznenađujuću činjenicu: u ovoj zoni, ukupna količina gvožđa nije presudan faktor za rast algi. Ključ leži u hemijskoj zrelosti minerala.
- Erodirani minerali: Tokom toplih perioda, ledeni bregovi nose čestice koje su visoko erodirane, sa visokim prisustvom minerala poput kaolinita.
- Niska biodostupnost: Ovakav sastav ima nizak potencijal rastvaranja, što znači da ne može efikasno da hrani fitoplankton.
- Suprotan efekat: Nasuprot tome, gvožđe koje je tokom ledenih doba dolazilo putem atmosferske prašine bilo je rastvorljivije i biološki korisnije.
Analizirajući uzorke sedimenta sa dubine od 4.981 metra u južnom Pacifiku, koji pokrivaju istoriju od 500.000 godina, naučnici su potvrdili da su vrhunci unosa gvožđa pre 130.000 godina (kada su temperature bile slične današnjim) koincidirali sa povlačenjem leda, ali nisu doveli do povećanja produktivnosti algi. Gisela Winckler, koautorka studije, upozorava da okean nema fiksni kapacitet apsorpcije ugljenika i da male varijacije u procesima erozije mogu imati globalne reperkusije na klimu.
