Dubine okeana su godinama čuvale jedan od najvažnijih tehnoloških temelja moderne istorije: TAT-8, prvi transatlantski kabl od optičkih vlakana. Sada je ova ključna infrastruktura za razvoj globalne povezanosti konačno počela da se izvlači sa morskog dna.
Pionir koji je promenio svet
Iako danas postoji skoro 600 podmorskih kablova koji podržavaju međunarodnu komunikaciju, TAT-8 je bio pravi pionir. Izgradili su ga giganti poput AT&T, British Telecom i France Telecom, a počeo je sa radom 14. decembra 1988. godine, označavajući prekretnicu u telekomunikacijama.
Tokom godina rada, TAT-8 je bio svedok istorijskih transformacija koje su definisale našu eru: pada Berlinskog zida, nastanka World Wide Weba, uspona „dot-com“ kompanija i dubokih političkih promena u Evropi i Sjedinjenim Američkim Državama.
Zašto se kabl izvlači nakon decenija?
Ležanje na dnu okeana nije bio dugoročni plan za ovaj kabl čiji je kapacitet postao zasićen za samo 18 meseci zbog eksplozivnog rasta broja korisnika interneta. Godine 2002, nakon tehničkog kvara čija je popravka bila preskupa, definitivno je stavljen van funkcije. Njegovo izvlačenje ima tri glavna cilja:
- Oslobađanje prostora: Uklanjanje stare infrastrukture otvara mesto za nove, savremenije instalacije.
- Upravljanje otpadom: Rešavanje pitanja zastarele i nefunkcionalne tehnologije na dnu mora.
- Reciklaža: Povraćaj dragocenih materijala koji i dalje imaju tržišnu vrednost.
Tehnologija izvlačenja i ekološki uticaj
Operaciju vodi kompanija Subsea Environmental Services, specijalizovana za reciklažu podmorskih kablova. Brod Maasvliet, opremljen dizel-električnom tehnologijom, koristi precizne istorijske koordinate kako bi locirao segmente kabla. Za njegovo izvlačenje koristi se uređaj poznat kao „pljosnata riba“, koji se spušta na dno kako bi zakačio kabl.
Kada se izvuče na površinu, kabl se seče, ručno namotava i skladišti na brodu. Repetitori, koji mogu težiti više od 400 kilograma, izvlače se odvojeno. Studije Nacionalnog centra za okeanografiju Ujedinjenog Kraljevstva ukazuju na to da uklanjanje rashodovanih kablova nema značajan uticaj na životnu sredinu. Materijali poput čelika i bakra se ponovo koriste, dok se polietilen pretvara u nove plastične proizvode, čime TAT-8 završava svoj put kao deo ekološki odgovorne tehnološke istorije.
